Οι δημόσιες αρχές θα μπορούν να επεμβαίνουν μέσα σε χώρους των ΑΕΙ λόγω τέλεσης αξιόποινων πράξεων, εφόσον κληθούν από μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά και πολίτη. Αυτό προβλέπει η νέα ρύθμιση για την προστασία του πανεπιστημιακού ασύλου, η οποία δημοσιοποιήθηκε χθες από το υπουργείο Παιδείας και θα ενταχθεί σε διυπουργικό νομοσχέδιο, που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή την Παρασκευή.
Ειδικότερα, η ρύθμιση τιτλοφορείται «Ακαδημαϊκές ελευθερίες – Αναβάθμιση της ποιότητας του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος» και ορίζει:
• Στα ΑΕΙ κατοχυρώνεται και προστατεύεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και στη διδασκαλία, η οποία αποτελεί θεσμική εγγύηση της αδέσμευτης και απαραβίαστης επιστημονικής σκέψης, έρευνας και διδασκαλίας.
• Η ακαδημαϊκή ελευθερία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών, προστατεύονται σε όλους τους χώρους των ΑΕΙ, έναντι οποιουδήποτε προσπαθεί να τις καταλύσει ή περιορίσει.
• Εντός των χώρων των ΑΕΙ, οι αρμόδιες αρχές ασκούν όλες τις κατά νόμο αρμοδιότητές τους, συμπεριλαμβανομένης της επέμβασης λόγω τέλεσης αξιόποινων πράξεων.
Η ρύθμιση του 4485/2017, που ψηφίστηκε επί υπουργίας Γαβρόγλου, όριζε:
1. Στα ΑΕΙ κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και στη διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών. Το ακαδημαϊκό άσυλο αναγνωρίζεται για την κατοχύρωση των δημοκρατικών αξιών, των ακαδημαϊκών ελευθεριών στην έρευνα και στη διδασκαλία, στην ελεύθερη διακίνηση των ιδεών, στην προστασία του δικαιώματος στη γνώση και στη μάθηση έναντι οποιουδήποτε επιχειρεί να το καταλύσει.
2. Επέμβαση δημόσιας δύναμης σε χώρους των ΑΕΙ λαμβάνει χώρα σε περιπτώσεις κακουργημάτων και εγκλημάτων κατά της ζωής αυτεπαγγέλτως και σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, έπειτα από απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου. Οι ως άνω περιορισμοί δεν ισχύουν για το Πυροσβεστικό Σώμα.
Η νέα ρύθμιση κινείται στη φιλοσοφία του νόμου 4009/2011, που ψηφίστηκε επί υπουργίας Αννας Διαμαντοπούλου. Συγκεκριμένα, το άρθρο 3 του νόμου 4009 ορίζει τα εξής:
1. Στα ΑΕΙ κατοχυρώνεται η ακαδημαϊκή ελευθερία στην έρευνα και στη διδασκαλία, καθώς και η ελεύθερη έκφραση και διακίνηση των ιδεών.
2. Σε αξιόποινες πράξεις που τελούνται εντός των χώρων των ΑΕΙ εφαρμόζεται η κοινή νομοθεσία.
«Πολύ κακό για το τίποτα», χαρακτήρισαν πηγές του ΚΙΝΑΛ τη ρύθμιση, τονίζοντας ότι στην ουσία πρόκειται για μια κακή αντιγραφή του παλιού νόμου του ΠΑΣΟΚ και ξεκαθάρισαν ότι θα το υπερψηφίσουν οι βουλευτές του. «Απαιτούνται νομοθετικές βελτιώσεις, ώστε να αποσαφηνιστεί πλήρως ποιος διασφαλίζει το άσυλο, ποιος το εγγυάται και ποιες είναι οι αρμόδιες αρχές. Εμάς αυτή είναι η θέση μας, αυτή θα επαναλάβουμε και θα επιμείνουμε», σημείωναν οι ίδιες πηγές του ΚΙΝΑΛ, δηλώνοντας ότι θα καταθέσουν τη δική τους πρόταση. Από την άλλη, οι ίδιες πηγές υποστήριξαν ότι «κάποιοι προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν το θέμα του ασύλου για να δημιουργηθεί πρόβλημα στο εσωτερικό του ΚΙΝΑΛ, ωστόσο απέτυχαν», ενώ επέμειναν στην ανάγκη βελτιωτικών αλλαγών.
«Η ρύθμιση διαψεύδει όσους υποστήριζαν ότι θα έχουμε κατάργηση της ελευθερίας διδασκαλίας και της διακίνησης των ιδεών, ενώ επιτρέπει να αντιμετωπιστούν αξιόποινες πράξεις. Είναι μια ορθή ρύθμιση», δήλωσε χθες στην «Κ» ο καθηγητής του ΑΠΘ, κ. Ορέστης Καλογήρου. Χθες, φοιτητικοί σύλλογοι του ΕΚΠΑ προανήγγειλαν κινητοποίηση την 1η Αυγούστου, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Συγκλήτου του Ιδρύματος.
Σαφή θέση εναντίον της κατάργησης του ασύλου πήρε με ανακοίνωσή του το ΜέΡΑ 25 το οποίο επιτέθηκε στην κυβέρνηση για την πρόθεση κατάργησής του.
Το ΜέΡΑ 25 του Γιάνη Βαρουφάκη πήρε σαφή θέση για την κυβερνητική πρόθεση να καταργήσει το άσυλο προτείνοντας ότι πρέπει να εφαρμοστεί το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο.
Αναλυτικά τονίζει: “Η συνέπεια προεκλογικών λόγων και μετεκλογικών πράξεων συνήθως θεωρείται προσόν. Στην περίπτωση της κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη, όπου η μόνη σαφής υπόσχεση ήταν για ακραίο αυταρχισμό, είναι ομολογουμένως ανησυχητική η σπουδή με την οποία η νέα κυβέρνηση ξεδιπλώνει πολιτικές που το ’50 θα θεωρούνταν υπερσυντηρητικές.
Αρχής γενομένης απ’ το «Α», όπως Άσυλο. Η ΝΔ μιλά ξεκάθαρα για κατάργηση του ασύλου. Επιστρατεύοντας τις χειρότερες παραδόσεις της «Ομάδας Αλήθειας», δομεί την επιχειρηματολογία της σε δύο ψευδή αφηγήματα: ότι πλέον η Δημοκρατία μας δεν έχει ανάγκη από πανεπιστημιακό άσυλο και πως, αυτή τη στιγμή, η αστυνομία δεν μπορεί να παρέμβει σε αυτόφωρες κακουργηματικές πράξεις.
Ούτε το πρώτο ισχύει, ούτε το δεύτερο. Τίποτα δεν είναι εξασφαλισμένο. Σε μια εποχή ακραίας συντηρητικοποίησης, οι προοδευτικές ιδέες και ο προοδευτικός λόγος περιθωριοποιείται εντέχνως και με ένταση. Το άσυλο ιδεών, διδασκαλίας και έρευνας επιβάλλεται να διατηρηθεί και ενισχυθεί, και ο πανεπιστημιακός χώρος να παραμείνει απόλυτα ανοιχτός στις ιδεολογικές ζυμώσεις. Το δεύτερο σκέλος του αφηγήματος είναι εξίσου ψευδές. Με το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο, η αστυνομία έχει το δικαίωμα να παρέμβει όταν διατελούνται κακουργηματικές πράξεις – εμπόριο ναρκωτικών, κατασκευή εκρηκτικών υλών, βιασμοί, φόνοι – χωρίς την άδεια της Συγκλήτου.
Ξεκάθαρα η ΝΔ χρησιμοποιεί το φόβο και την παραπληροφόρηση για να επιτύχει την κατάργηση του ασύλου, ώστε να δύναται σε μεταγενέστερο χρόνο να εφαρμόσει τις αγοραίες της πολιτικές στην παιδεία, χρησιμοποιώντας ωμή βία κατά των διαφωνούντων φοιτητών και νεολαίων. Το ΜέΡΑ25 τάσσεται πλήρως υπέρ της διατήρησης του ασύλου ιδεών, διδασκαλίας και έρευνας, προτείνοντας την περιφρούρησή του από υπαλλήλους του πανεπιστημίου, συμφωνώντας με το υπάρχον καθεστώς για τις κακουργηματικές πράξεις”.