Αυτό το φθινόπωρο, για πρώτη φορά, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την εποχή γρίπης εν μέσω μιας άλλης πανδημίας. Πώς μπορεί να επηρεάσει η εποχική γρίπη τη νόσο COVID-19;
Η λοίμωξη με τους ιούς της γρίπης αποτελεί μια από τις συχνότερες λοιμώξεις κατά τους χειμερινούς μήνες και κάθε χρόνο στην Ελλάδα περίπου 150 ασθενείς καταλήγουν, και πολλαπλάσιοι νοσηλεύονται σε νοσοκομεία και σε ΜΕΘ για επιπλοκές της γρίπης. Στις ΗΠΑ, περίπου 32.000 με 69.000 άνθρωποι πεθαίνουν από γρίπη κάθε χρόνο. Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), συνοψίζουν τα δεδομένα σχετικά με τη συνύπαρξη της γρίπης και της νόσου COVID-19.
Αρχικά, τον Φεβρουάριο, μια σημαντική μερίδα του κοινού, θεώρησε ότι και η λοίμωξη Covid-19 «είναι σαν μια γρίπη», ωστόσο οι επόμενοι 5½ μήνες έδειξαν ότι είναι πολύ πιο θανατηφόρα και λιγότερο προβλέψιμη νόσος από την εποχική γρίπη. Σε αντίθεση με τη γρίπη, η COVID-19 δεν φαίνεται να είναι εποχιακή νόσος, δεδομένου του συνεχώς αυξανόμενου αριθμού περιπτώσεων αυτό το καλοκαίρι στις ΗΠΑ, την Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα.
Αυτό το φθινόπωρο, όμως, για πρώτη φορά θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την εποχή γρίπης εν μέσω μιας άλλης πανδημίας.
Μέχρι τώρα, παραμένουν πολλά ερωτηματικά σχετικά με το πώς η εποχική γρίπη μπορεί να επηρεάσει την πανδημία Covid-19 και το αντίστροφο. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να επιδεινώσει η συν-λοίμωξη με τη γρίπη την πορεία της COVID-19; θα μπορούσε να βοηθήσει στην προστασία από το COVID-19 ο εμβολιασμός κατά της γρίπης; Τα μέτρα που λαμβάνονται για τον έλεγχο της COVID-19 θα ελαττώσουν την επίπτωση της γρίπης.
Όμως δυο γεγονότα είναι ξεκάθαρα: Απαιτούνται ταχύτερα και ευρύτερα διαθέσιμα διαγνωστικά τεστ δοκιμές για τη διάκριση μεταξύ COVID-19 και γρίπης, οι οποίες έχουν παρόμοια συμπτώματα, τουλάχιστον στην αρχή, αλλά απαιτούν διαφορετικές θεραπείες. Δεύτερον, μια «κακή» σεζόν γρίπης – λόγω πιο μολυσματικών στελεχών, ανεπαρκών ποσοστών εμβολιασμού του πληθυσμού ή και τα δύο – σε συνδυασμό με την πανδημία COVID-19 που δεν δείχνει σημάδια ύφεσης, θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερκορεσμό τα ήδη επιβαρυμένα τμήματα επειγόντων περιστατικών και ΜΕΘ.
Η διάκριση μεταξύ γρίπης και COVID-19 έχει εξαιρετική σημασία. Ενώ η πορεία της γρίπης είναι ταχεία, η COVID-19 ακολουθεί μια πιο μακρά και απρόβλεπτη πορεία. Η γνώση του αιτίου των συμπτωμάτων από το αναπνευστικό είναι λοιπόν σημαντική για ξέρουν οι γιατροί τι να περιμένουν .
Ο εντοπισμός της αιτίας της λοίμωξης, βοηθά φυσικά στον καθορισμό της καλύτερης θεραπείας. Αν και η υποστηρικτική θεραπεία για τη γρίπη και την COVID-19 είναι παρόμοιες, οι ειδικές θεραπείες διαφέρουν. Εάν ο ασθενής έχει γρίπη, χορηγείται στοχευμένη αντιιϊκή αγωγή κατά της γρίπης, αλλά η αντιμετώπιση ασθενών με γρίπη σαν να έχουν COVID-19 είναι σπατάλη πόρων και δυνητικά επιβλαβής.
Το Remdesivir έχει κάποια δραστικότητα για τη θεραπεία της COVID-19, αλλά, ακόμα βρίσκεται σε σχετική έχει έλλειψη. Εν τω μεταξύ, αν και παλαιότερες μελέτες διαπίστωσαν ότι το remdesivir είχε δράση κατά της γρίπης Α, δεν έχει δοκιμαστεί σε ασθενείς με γρίπη, οπότε δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία αυτής της νόσου.
Η δεξαμεθαζόνη (είναι μια μορφή κορτιζόνης), φαίνεται να είναι αποτελεσματική σε ορισμένους βαριά ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με COVID-19, αλλά θα μπορούσε να βλάψει αυτούς που έχουν γρίπη. Η Εταιρεία Λοιμωδών Νοσημάτων της Αμερικής (IDSA) συνέστησε να μην χρησιμοποιούνται κορτικοστεροειδή για τη θεραπεία της εποχικής γρίπης, εκτός εάν ενδείκνυται κλινικά για άλλους λόγους, όπως το άσθμα, καθώς 2 μετα-αναλύσεις μελετών παρατήρησης έδειξαν ότι η θεραπεία με κορτικοστεροειδή ασθενών που νοσηλεύτηκαν με γρίπη συσχετίστηκε με αυξημένη θνησιμότητα.
Μια αναδρομική μελέτη από το Wuhan της Κίνας, έδειξε ότι η συνδυασμένη θεραπεία με λοπιναβίρη-ριτοναβίρη οδήγησε σε ταχύτερη βελτίωση της πνευμονίας μόνο μεταξύ των ασθενών με COVID-19 και γρίπη, ωστόσο η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) διέκοψε τις κλινικές δοκιμές της λοπιναβίρης-ριτοναβίρης, επειδή τα προσωρινά αποτελέσματα διαπίστωσαν ότι η θεραπεία, η οποία έχει εγκριθεί για τον ιό HIV, δεν είχε αποτελεσματικότητα σε ασθενείς που νοσηλεύτηκαν με COVID-19.
Ένας άλλος λόγος είναι σημαντικό να προσδιοριστεί εάν τα συμπτώματα σε έναν ασθενή οφείλονται στη γρίπη ή στην (ή και τα δύο) είναι τα μέτρα περιορισμού για την πρώτη δεν είναι τόσο αυστηρά όσο και για την COVID-19. Χωρίς να μάθουν γρήγορα ποιο ιό έχουν, ορισμένα άτομα με COVID-19 κατά τη διάρκεια της σεζόν της γρίπης μπορεί να αποδώσουν κατά λάθος τα συμπτώματά τους στη γρίπη και να μην λάβουν τις απαραίτητες προφυλάξεις για να αποτρέψουν την εξάπλωση του SARS-CoV-2, ο οποίος μεταδίδεται πιο εύκολα. Επιπλέον, η διάκριση μεταξύ COVID-19 και γρίπης θα είναι ζωτικής σημασίας για την παρακολούθηση της νόσου, και δεδομένων των παρόμοιων συμπτωμάτων, θα χρειαστεί συστηματικός έλεγχος για τον SARS-CoV-2 και τη γρίπη κατά τη διάρκεια της επερχόμενης περιόδου γρίπης.
Γιατροί σε αρκετές χώρες ανέφεραν ασθενείς που είχαν θετικά τεστ τόσο για την COVID-19 όσο και για την εποχική γρίπη, όμως αυτοί οι ασθενείς έχουν αντιπροσωπεύσει μια μικρή μειονότητα. Το πιθανότερο είναι ότι οι έχουν το ένα ή το άλλο: στις ΗΠΑ μόνο το 3% ή το 4% του πληθυσμού έχουν λοίμωξη SARS-CoV-2, ενώ το 10% έως 20% μπορεί να μολυνθεί από τον ιό της γρίπης, οπότε οι πιθανότητες μόλυνσης και από τους δύο ταυτόχρονα είναι σχετικά μικρές.
Πρώιμες αναφορές από την Κίνα έδειξαν ότι η μόλυνση με άλλους αναπνευστικούς ιούς ήταν εξαιρετικά σπάνια σε ασθενείς με COVID-19, αλλά μεταγενέστερες αναφορές από την Κίνα και τις ΗΠΑ έδειξαν ότι μέχρι και 11.8% των ασθενών είχαν συν-λοίμωξη με γρίπη. Τ ποσοστά αυτά όμως δεν ανευρίσκονται σταθερά και σε άλλε μελέτες ενώ, σε ορισμένες ανευρίσκονται λοιμώξεις και με άλλους αναπνευστικούς ιούς (όχι γρίπη) όπως ο Αναπνευστικός Συγκυτιακός ιός (RSV).
Γώγος: Τα τρία σενάρια για την εξέλιξη της πανδημίας τον χειμώνα
Τα τρία σενάρια για την εξέλιξη της πανδημίας τον χειμώνα ανέλυσε ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας και μέλος της επιτροπής, Χαράλαμπος Γώγος.
Όπως ανέφερε, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, είναι δύσκολο να προβλεφθεί τι θα συμβεί τον χειμώνα, κυρίως μετά τα τέλη Οκτωβρίου-Νοεμβρίου που εμφανίζεται και η γρίπη, ωστόσο υπάρχουν τρία σενάρια: Πρώτον, να υπάρξει ένα μεγάλο κύμα, μπορεί μεγαλύτερο και από αυτό του Μαρτίου και μετά πλήρη εξασθένηση του ιού. «Αυτό είναι το χειρότερο σενάριο. Βέβαια ξέρουμε καλύτερα τη συμπεριφορά του ιού και το σύστημα υγείας είναι καλύτερα προετοιμασμένο. Στην περίπτωση αυτή, θα αναγκαστούμε να πάρουμε πιο βαριά μέτρα, καθώς τα κατά τόπους μέτρα που έχουμε πάρει, είδαμε ότι μπλοκάρουν την επιδημία. Ωστόσο, αποκλείω γενικευμένο lockdown», σημείωσε ο κ. Γώγος.
Το δεύτερο σενάριο είναι να υπάρξουν πολλά μικρά, συνεχή κύματα και το τρίτο, συνεχή κύματα, το ένα μικρότερο από το άλλο που θα τελειώσουν μέχρι το 2021.
Σε ό,τι αφορά στη χρήση μάσκας στα σχολεία και τις κατά τόπους διαμαρτυρίες γονέων, ο καθηγητής επανέλαβε ότι δεν ελλοχεύει κανένας κίνδυνος για τα παιδιά. «Ο αριθμός των ανθρώπων που βγήκε στους δρόμους και διαμαρτυρήθηκε για τη χρήση μάσκας στα σχολεία είναι μικρός. Ο φανατισμός είναι κακό πράγμα. Θα πρέπει να υπάρξει μια συζήτηση. Είναι δεκτές όλες οι προτάσεις αρκεί να υπάρχει μια επιστημονική βάση», τόνισε και πρόσθεσε ότι «δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος από τη χρήση μάσκας στα παιδιά παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις, κυρίως σε διάφορες παθήσεις του νευρομυϊκού συστήματος ή σε διαταραχές συμπεριφοράς ή βαριές αναπνευστικές παθήσεις που επιβάλλουν κι άλλα μέτρα, όπως το παιδί να χρειαστεί να μην πάει σχολείο. Οι περιπτώσεις αυτές υπάρχουν στον ΕΟΔΥ, τις ξέρουν οι δάσκαλοι».
Το κοινό κρυολόγημα ως σύμμαχος κατά της γρίπης
Καθώς πλησιάζει η περίοδος της εποχικής γρίπης -και παράλληλα εντείνονται οι φόβοι για περαιτέρω αναζωπύρωση της νόσου Covid-19- τα εθνικά συστήματα υγείας που απειλούνται με «υπερφόρτωση», ίσως βρουν ένα σύμμαχο στο πρόσωπο του ρινοϊού, της συχνότερης αιτίας των κρυολογημάτων. Μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα εκτιμά ότι ο ρινοϊός μπορεί, ενεργοποιώντας τις γενικότερες αντι-ιικές άμυνες του οργανισμού, να εμποδίσει τον ιό της γρίπης να μολύνει τους αεραγωγούς των πνευμόνων.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Γιέηλ, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια ανοσοβιολογίας Έλεν Φόξμαν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό μικροβιολογίας “The Lancet Microbe”, ανέλυσαν στοιχεία τριετίας για περισσότερους από 13.700 ασθενείς που είχαν νοσηλευθεί με συμπτώματα αναπνευστικής λοίμωξης. Περίπου το 7% διαγνώσθηκαν θετικοί με ρινοϊό και άλλοι τόσοι με γρίπη Α.
Διαπιστώθηκε ότι κατά τους μήνες που και οι δύο ιοί ήσαν παράλληλα ενεργοί (ρινοϊοί και γρίπης) στην κοινότητα, αν σε ένα άνθρωπο υπήρχε ο ιός του κρυολογήματος, δεν υπήρχε συνήθως ο ιός της γρίπης.
«Έγινε σαφές ότι ελάχιστοι άνθρωποι είχαν ταυτόχρονα και τους δύο ιούς, μόνο 12», δήλωσε η δρ Φόξμαν. Πρόσθεσε ότι, προς το παρόν, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν κατά πόσο κάτι ανάλογο μπορεί να συμβεί με τον νέο κορονοϊό SARS-CoV-2, αν δηλαδή η λοίμωξη κάποιου με ρινοϊό θα λειτουργήσει προστατευτικά και έναντι του κορωνοϊού. «Είναι ακόμη είναι αδύνατο να προβλέψει κανείς πως θα αλληλεπιδράσουν οι δύο ιοί», τόνισε.
Τα ευρήματα πιθανώς εξηγούν ένα μυστήριο σχετικά με την προηγούμενη πανδημία του ιού της γρίπης Η1Ν1 («των χοίρων») το 2009, όταν το αναμενόμενο επιδημικό κύμα ποτέ δεν έφθασε από την Ασία στην Ευρώπη εκείνο το φθινόπωρο, μια περίοδο που είναι εξαπλωμένοι οι ρινοϊοί στις ευρωπαϊκές χώρες. Εξηγεί, επίσης, γενικότερα γιατί η γρίπη είναι εποχική το χειμώνα, ενώ προηγείται το φθινόπωρο η εποχή των κρυολογημάτων (που αποτρέπουν τη γρίπη).
Η παρουσία των ρινοϊών, όπως έδειξαν και τα νέα εργαστηριακά πειράματα στο Γιέηλ, πυροδοτεί την παραγωγή της αντιικής ουσίας ιντερφερόνης στους πνεύμονες, με αποτέλεσμα ο ιός της γρίπης να αδυνατεί στη συνέχεια να τους μολύνει.
«Οι αντι-ιικές άμυνες είναι ήδη ενεργοποιημένες, προτού ο ιός της γρίπης φθάσει. Η προστασία των ρινοϊών διαρκεί τουλάχιστον πέντε μέρες», ανέφερε η Φόξμαν, η οποία ήδη άρχισε να μελετά στο εργαστήριο της κατά πόσο προσφέρει ανάλογη προστασία η εισαγωγή του ιού του κρυολογήματος στον οργανισμό πριν την μόλυνση Covid-19.
Content retrieved from: https://newpost.gr/ygeia/5f55bc5d9137f76547dfcb42/synyparxi-koronoioy-gripis-o-efialtikos-gamos-toy-fthinoporoy-aprosmenos-symmahos-to-koino-kryologima-ta-tria-senaria-gia-tin-exelixi-tis-pandimias.
