Σκληρό «παζάρι» στην ΕΕ για το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο ρόλος Μέρκελ και φον ντερ Λάιεν, η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής, οι «σκληροί» και η συμβιβαστική λύση του Μισέλ.
Αποφασισμένη να επιτευχθεί συμφωνία για το Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ στην Σύνοδο Κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τις 17-18 Ιουλίου – ή στην έσχατη περίπτωση σε μια έκτακτη Σύνοδο μέχρι το τέλος του μήνα- είναι η Άνγκελα Μέρκελ. Η Γερμανία ανέλαβε την προεδρία της ΕΕ για το β´ εξάμηνο του 2020. Εάν υπάρξει ναυάγιο τον Ιούλιο, η συμφωνία θα αναβληθεί για τον Σεπτέμβριο – Οκτώβριο αφού τον Αύγουστο ΕΕ και πολλές κυβερνήσεις και εθνικά κοινοβούλια κατεβάζουν ρολλά για τις καλοκαιρινές διακοπές. Τότε όμως θα είναι πολύ αργά για την ευρωπαϊκή οικονομία που κλονίζεται από την ύφεση λόγω του COVID-19.
Οι ηγέτες των «27» θα συναντηθούν για πρώτη φορά δια ζώσης μετά την εκδήλωση της πανδημίας. «Πηγαίνω στις Βρυξέλλες στις 17 Ιουλίου με την πρόθεση να πετύχω συμφωνία» δήλωσε η Γερμανίδα καγκελάριος. «Όλοι γνωρίζουμε ότι η απάντηση σε αυτήν την άνευ προηγουμένου κρίση είναι μια απάντηση τεράστια και ισχυρή» τόνισε. Χαρακτήρα επείγοντος έδωσε στις αποφάσεις και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν. «Κάθε μέρα που περνάει χάνονται θέσεις εργασίας, καταρρέουν επιχειρήσεις, αποδυναμώνεται η ευρωπαϊκή οικονομία» δήλωσε. «Κάθε μέρα που περνάει, μετράει».
Πρώτο ραντεβού στις 8 Ιουλίου
Σε μια προσπάθεια να αμβλυνθούν οι διαφορές, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσκάλεσε στις 8 Ιουλίου στις Βρυξέλλες, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι, την Γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, με την ιδιότητά της προεδρεύουσας του Συμβουλίου, καθώς και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ με στόχο την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ευελιξία
Το σκληρό παζάρι είναι σε εξέλιξη. Η Ελλάδα είναι στο ίδιο μπλοκ με την Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και άλλες χώρες που προτάσσουν τις επιχορηγήσεις και όχι τα δάνεια που επιβαρύνουν το χρέος.
«Ο ιός θα είναι εδώ για πολύ περισσότερο απ’ όσο περιμέναμε», δήλωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τηλεδιάσκεψη που είχε με την Ομάδα των εννέα χωρών που αντιμετώπισαν με επιτυχία την πρώτη φάση της πανδημίας η οποία συγκροτήθηκε με πρωτοβουλία του Αυστριακού καγκελάριου Κουρτς. «Η συμφωνία πρέπει να είναι φιλόδοξη και να μην αργήσει» τόνισε ο πρωθυπουργός. Οι επιπτώσεις της πανδημίας στην οικονομία «ανεβάζουν τον πήχη των προσδοκιών των πολιτών από μας» και απαιτείται «ευελιξία» όπως τόνισε. Οι ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για την επανεκκίνηση των οικονομιών τους, και τις νέες προκλήσεις ενόψει ενός πιθανού δεύτερου κύματος του COVID-19.
Νερό στο κρασί
Μία συμβιβαστική λύση με στόχο να καμφθούν οι αντιδράσεις των «σκληρών» (Ολλανδία, Δανία, Φινλανδία κλπ) επεξεργάζεται ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ. Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές των Βρυξελλών οι κατευθυντήριες γραμμές είναι:
1. Το 70% του πακέτου να κατανεμηθεί μέσα στην επόμενη τριετία και το υπόλοιπο 30% από το 2023, ανάλογα με το βάθος της ύφεσης κάθε χώρας.
2. Τα κράτη – μέλη θα πρέπει να δεσμεύσουν τους πόρους που τους αναλογούν, με τα προγράμματα που θα καταθέσουν και θα έχουν τρία χρόνια να απορροφήσουν τα κονδύλια.
3. Θα υπάρχουν χρονοδιαγράμματα και όροι. Το βάρος θα πρέπει να πέφτει στην κλιματική και ψηφιακή μετάβαση της ΕΕ.
4. Καθώς οι αντιδράσεις των σκληρών αφορούν το ύψος του πακέτου και κυρίως των επιχορηγήσεων και μεταβιβάσεων, θα υπάρξει αντιπρόταση για περικοπές στον τακτικό προϋπολογισμό της ΕΕ, ο οποίος ανέρχεται σε πάνω από 1 τρισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027.
5. Χώρες που θα διολισθαίνουν από τους δημοκρατικούς κανώνες της ΕΕ (Πολωνία, Ουγγαρία κλπ) θα υφίστανται συνέπειες.
6. Εάν υπάρξουν καθυστερήσεις στην απορροφητικότητα, μετά από εύλογο διάστημα θα απελευθερώνονται τα κονδύλια και θα δίνεται η δυνατότητα σε άλλες χώρες που τρέχουν προγράμματα, να τα διεκδικήσουν.
Οι δύο Γερμανίδες
Στη συνέντευξη τύπου που έδωσαν στις Βρυξέλλες η Άνγκελα Μέρκελ και η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν δέχθηκαν ερώτηση εάν τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. θα πρέπει να φοβούνται μια ενδεχόμενη υπερβολική γερμανική παρέμβαση, καθώς αμφότερες είναι Γερμανίδες.
«Στην Γερμανία δεν υπήρξε γυναίκα Καγκελάριος πριν από μένα και στην Ευρώπη δεν υπήρξε γυναίκα Πρόεδρος της Επιτροπής» απάντησε η Μέρκελ. «Είμαστε σίγουρες ότι (η συνεργασία) θα είναι επιτυχής, σωστά Ούρσουλα;». «Γνωριζόμαστε, εμπιστευόμαστε βαθιά η μία την άλλη» απάντησε η πρόεδρος της Κομισιόν. «Μπορούμε να είμαστε ειλικρινείς όταν συζητούμε. Και οι δυο είμαστε πιστές Ευρωπαίες».